przesuń do początku strony

Stan realizacji programu na przełomie lat 2000-2012

Program edukacyjny "Bezpieczne Życie" - informacje ogólne

W ramach „ochrony ludności" istotne znaczenie ma edukacja. Należy kierować ją zarówno do społeczeństwa dorosłego (w różnorodnych formach szkolenia do różnych adresatów w ramach powszechnej samoobrony ludności) jak również do dzieci oraz młodzieży na kolejnych poziomach edukacyjnych poprzez zastosowanie różnorodnych form. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej szczególną uwagę zwraca na edukację w obszarze bezpieczeństwa dzieci. Nasz program pt. „Bezpieczne Życie" jest jedną z form edukacji społeczeństwa, realizowanym przy współpracy ze Szwedzką Ligą Obrony Cywilnej, na podstawie Protokołu Intencyjnego podpisanego 20 września 2001 r. między Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej - Szefem Obrony Cywilnej Kraju a sekretarzem generalnym Szwedzkiej Ligi Obrony Cywilnej. Biuro do Spraw Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej KG PSP nadzoruje realizację programu edukacyjnego „Bezpieczne życie" na terenie kraju. Program jest jednym z elementów Rządowego Programu Ograniczania Przestępczości i Aspołecznych Zachowań „Razem Bezpieczniej” nadzorowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Program ten ma na celu poprawę bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Obejmuje on następujące bloki tematyczne:

  • Odnaleźć Zgubka
  • Bezpieczny dom
  • Czujka w każdym domu
  • Bezpiecznie z prądem
  • Pierwsza pomoc przedlekarska
  • Bezpieczne szkoły
  • Ćwiczenia pokazowe z zakresu ewakuacji

Dwa z nich, „Odnaleźć Zgubka”oraz „Bezpieczny dom”, są w dyspozycji Biura do Spraw Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w ramach praw autorskich uzyskanych od Szwedzkiej Ligi Obrony Cywilnej i zostały dostosowane do naszych realiów. 

„ODNALEŹĆ ZGUBKA"

Odnaleźć Zgubka to kurs mający na celu wyposażenie dzieci w praktyczne umiejętności na wypadek zgubienia się w lesie. Tytułowy bohater to mały, sympatyczny chłopiec, który zagubił się podczas zabawy w lesie. Dzięki temu, że wiedział jak postępować, przetrwał bezpiecznie aż do chwili, nadejścia pomocy. Edukator-nauczyciel prowadzący kurs korzysta z „Podręcznika dla nauczycieli, instruktorów i rodziców" oraz z zeszytu ćwiczeń dla dzieci „Odnaleźć Zgubka - szkoła przetrwania dla dzieci". ważne przy tym  jest nawiązanie ścisłej współpracy pomiędzy edukatorem a rodzicami, a także z innymi dorosłymi osobami z otoczenia dziecka. Przekazywane informacje powinny dotyczyć szczegółów kursu, w którym dzieci uczestniczą, a także ogólnych zagadnień bezpieczeństwa dzieci.

Celem kursu „Odnaleźć Zgubka" jest nauczenie dzieci kilku sztuczek „znajdź mnie łatwiej" tak, aby można je było szybciej odnaleźć, gdy się zgubią. Przyswojenie przez dzieci tych wiadomości może zapobiec tragedii i sprawić, że zaginięcie będzie tylko nieprzyjemnym przeżyciem ze szczęśliwym zakończeniem.

Dzieci muszą poznać „Trzy Złote Zasady":

  • Przytul się do drzewa - Dziecko powinno pozostać w jednym miejscu. Wtedy łatwiej je znaleźć. Błąkając się, zużywa swe zapasy energii i ryzykuje, że coś mu się stanie.
  • Staraj się, by cię było widać i słychać - Dziecko musi nauczyć się kilku prostych sygnałów stosowanych podczas wzywania pomocy. Powinno zawsze mieć przy sobie gwizdek i umieć się nim posługiwać.
  • Utrzymuj ciepło - Utrata ciepła stanowi duże zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia dziecka, dlatego musi ono opanować budowę prostego szałasu z izolującą podłogą oraz wiedzieć, że nie może zdejmować z siebie odzieży.

Program przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 4 do10 lat i stanowi swego rodzaju szkołę przetrwania w lesie.

Uczy:

  • co zrobić, żeby nie wpaść w panikę,
  • jak nie dopuścić do wychłodzenia organizmu,
  • co zrobić, aby zostać szybciej odnalezionym.

Podręcznik dla nauczycieli, instruktorów i rodziców zawiera informacje dotyczące:

  1. Wrażliwości dziecka
    1. brak pokarmu,
    2. brak wody,
    3. konsekwencje wyziębienia,
    4. czynniki psychologiczne wpływające na przeżycia dzieci i sposób ich postępowania,
  2. Możliwości dorosłych
    1. w jaki sposób wykorzystuje się różne środki ratunkowe,
    2. uwarunkowania miejscowe,
    3. informacje dla rodziców

„ BEZPIECZNY DOM - KICIA I RUFI"

Kicia i Rufi uczą dzieci jak zapobiegać nieszczęśliwym wypadkom w domu i jak można zwiększyć swoje bezpieczeństwo. Przeznaczony jest dla grupy wiekowej od 4 do 10 lat. Edukator - nauczyciel wykorzystuje podczas pracy z programem „Podręcznik dla instruktora do spraw zapobiegania nieszczęśliwym wypadkom w domu" oraz zeszyt ćwiczeń dla dzieci „Bezpieczny dom". Bohaterami ćwiczeń są rozważna kotka - Kicia i trochę gapowaty, ale sympatyczny pies Rufi, który poprzez swoją niewiedzę, wciąż stwarza niebezpieczne sytuacje. Na szczęście w pobliżu zawsze czuwa Kicia, która ratuje go z każdej opresji, a przy okazji uczy bezpiecznego zachowania. Podczas kursu dzieci uczą się, co należy robić, aby uniknąć wypadków i jak reagować, gdy mimo wszystko dojdzie do nieszczęścia. Kurs skupia się na zjawiskach, które według statystyk są najczęstszymi przyczynami nieszczęśliwych wypadków wśród dzieci.

„Trzy Złote Zasady" tego kursu:

  • Nie bądź niemądry, używaj kasku rowerowego! - Używając kasku podczas jazdy na rowerze, deskorolce, łyżworolkach, sankach lub skuterze śnieżnym, można uniknąć poważnych urazów w razie upadku.
  • Oparzenia należy schłodzić! - Dzieciom dość często przytrafiają się oparzenia. Powinny więc wiedzieć, co zrobić, gdy w pobliżu nie ma dorosłego, który mógłby im pomóc. Oparzenie należy schłodzić bieżącą wodą. Ten na pozór prosty środek nie tylko tymczasowo łagodzi ból, lecz także minimalizuje skutki oparzenia.
  • Potrzebujesz pomocy - dzwoń! - Dzieci muszą znać numery alarmowe policji - 997, straży pożarnej - 998, pogotowia - 999, a w przyszłości jeden numer alarmowy dla wszystkich służb ratowniczych - 112. Powinny wiedzieć, jak zadzwonić po pomoc, i który numer wybrać. Muszą także wiedzieć, że mogą dzwonić z różnego rodzaju aparatów telefonicznych.

Celem programu jest nauczenie dzieci, co mogą zrobić
dla zwiększenia swojego bezpieczeństwa

To program, którego bohaterami są Piesek, ciągle popadający w tarapaty i Kotka, która go z nich wyciąga, przy okazji ucząc bezpiecznych zachowań.

Program przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 4 do10 lat i uczy:

  • zapobiegania nieszczęśliwym wypadkom w domu,
  • co może stanowić zagrożenie dla dziecka, 
  • jak uniknąć niebezpiecznych sytuacji,
  • jak udzielić pomocy.

Podręcznik dla instruktora zawiera między innymi informacje dotyczące:

  1. Wrażliwości dziecka na urazy
    1. typy nieszczęśliwych wypadków w zależności od wieku dziecka,
    2. upadki - najczęstszy typ wypadków,
    3. wkładanie przedmiotów do jamy ustnej,
    4. wkładanie przedmiotów do gardła,
    5. niebezpieczne produkty i zatrucia,
    6. pożar i elektryczność,
    7. kask rowerowy, rower i ruch drogowy,
  2. Możliwości dorosłych
    1. co robić, gdy zdarzy się wypadek,
    2. telefony alarmowe,
    3. najbliższe otoczenie,
    4. bezpieczna zabawa,
    5. informacja dla rodziców. 
„CZUJKA W KAŻDYM DOMU”
 
Realizowany w ramach praw autorskich Biura Rozpoznawania Zagrożeń Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej. Domowe czujki dymu są prostym sposobem na zabezpieczenie domu przed pożarem. W Polsce co roku w pożarach domów jednorodzinnych ginie dziesiątki osób. 60-70% przypadków to ofiary zetknięcia z dymami i toksycznymi produktami spalania, takimi jak tlenek węgla, chlorowodór, cyjanowodór. Dlatego w ramach tego bloku przekazywane są treści związane z zagrożeniami jakie stwarza pożar, toksycznością dymu, jak się zachować w przypadku jego wystąpienia, zasadami działania czujki dymu, oraz sposobu ich montażu.

"BEZPIECZNIE Z PRĄDEM”

W ramach programu „Bezpieczne życie” uwzględniono program „Bezpiecznie z prądem”, który zawiera tematykę w zakresie bezpiecznego korzystania z energii elektrycznej. Celem programu jest podniesienie świadomości bezpiecznego korzystania z urządzeń elektrycznych wśród dzieci i młodzieży, promowanie bezpiecznego, ekologicznego i racjonalnego użytkowania energii elektrycznej, prawidłowego reagowania na sytuacje zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym oraz kształtowanie nawyku oszczędnego korzystania z prądu. 

PIERWSZA POMOC PRZEDLEKARSKA

Wraz z postępem cywilizacyjnym wzrasta liczba nieszczęśliwych wypadków. Corocznie ulega im wielu ludzi i nie można wykluczyć, że dotknie to również naszego bliskiego otoczenia. Nawet przy najlepiej zorganizowanej służbie pogotowia ratunkowego, czasem musi upłynąć kilka lub kilkanaście minut, zanim poszkodowany uzyska pomoc wykwalifikowanego lekarza. W tym czasie ofiara może liczyć tylko na naszą pomoc. Dlatego Trenerzy programu przekazują wiedzę nt. zasad udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.

BEZPIECZNE SZKOŁY

Kontrola placówek oświatowych pod kątem bezpieczeństwa ppoż. Dyrektor szkoły (placówki oświatowej) jest odpowiedzialny za warunki, w jakich uczy i wychowuje się dzieci i młodzież. Dyrektor powinien przestrzegać przepisów bhp i ppoż. odnoszących się do ściśle oświatowej roli obiektu szkolnego. Dlatego w czasie trwania programu dodatkowo nasilane są kontrole w przedmiotowym zakresie.

ĆWICZENIA POKAZOWE Z ZAKRESU EDUKACJI

W celu zapewnienia sprawnego przygotowania uczniów i nauczycieli szkoły do bezpiecznej ewakuacji w sytuacji wystąpienia zagrożenia przeprowadzane są pokazowe ćwiczenia w tym zakresie pod nadzorem funkcjonariuszy PSP.

Program „Bezpieczne życie", który z coraz większą dynamiką wprowadzany jest na terenie kraju, ma za zadanie przede wszystkim pobudzić dzieci do aktywności rozwijając ich pomysłowość oraz wyobraźnię. Zdobyte na zajęciach informacje maja być dla dzieci inspiracją do dalszego działania, pogłębiania swojej wiedzy o zapobieganiu zagrożeniom oraz poszukiwania rozwiązań nurtujących ich problemów, związanych z codziennym życiem.

Jego zaletą jest czasokres trwania, jest bowiem realizowany przez cały rok szkolny. Obejmuje także, oprócz edukacji dzieci, szereg przedsięwzięć adresowanych dla dyrektorów placówek oświatowych, administracji szkół oraz nauczycieli i dzieci, na podstawie wcześniej opracowanego i zaakceptowanego harmonogramu zadań.

Uwieńczeniem „programu" są ćwiczenia kompleksowe z zakresu ratownictwa na bazie wybranej placówki oświatowej z wykorzystaniem różnych podmiotów ratowniczych. Ćwiczenia są traktowane jako zajęcia pokazowe dla innych dyrektorów placówek oświatowych z terenu powiatu (województwa).

W jego rozpowszechnianiu aktywny udział biorą funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Policji, straży miejskiej organizacji pozarządowych (ZHP, ZHR, PCK, WOPR) jak również władze samorządowe.

Program edukacyjny "Bezpieczne Życie" - informacja na temat stanu realizacji (wg. stanu na dzień 27 września 2010 r.)

Biuro ds. Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej KG PSP nadzoruje realizację programu edukacyjnego „Bezpieczne życie" na terenie kraju. Przygotowanie do programu obejmuje szereg przedsięwzięć organizacyjno-merytorycznych z takim wyprzedzeniem, aby w kolejnym roku szkolnym program mógł być wdrożony w środowisku dzieci.

Program edukacyjny jest realizowany w oparciu o harmonogram, w którym zaplanowane są przedsięwzięcia na cały rok szkolny i obejmują one między innymi: prowadzenie zajęć przez nauczycieli, spotkania dzieci z przedstawicielami PSP i Policji i innymi służbami, pokaz sprzętu ratowniczego, wycieczki do jednostek ratowniczo-gaśniczych PSP, konkursy z zakresu bezpieczeństwa przeprowadzane w różnych formach, przegląd placówek oświatowych pod względem bezpieczeństwa.

W ceremoniach uroczystego rozpoczęcia programu udział biorą przedstawiciele władz samorządowych, placówek oświatowych, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, innych zaangażowanych organizacji i instytucji oraz media. Uroczystości są uświetnione występami artystycznymi dzieci i młodzieży z lokalnych szkół.

Na podkreślenie zasługuje zaangażowanie funkcjonariuszy z komend powiatowych i wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej, którzy pełnią ważną rolę w koordynacji przedsięwzięcia na swoim terenie.

Dotychczas program realizowany był w 10 województwach na terenie kraju i objął 77 387 dzieci.

Dynamika wdrażania programu przedstawia się następująco:

Od 2000 roku dane statystycznej na temat realizacji Programu przedstawia poniższa tabela:

 
Lp.
Rok szkolny
Miejscowość
Liczba
edukatorzy
nauczyciele
placówki oświatowe
dzieci objęte programem
(klasy I-III)
ogółem realizacja szkolenia dzieci
1.     
2000
/2001
Zakopane Instruktorzy ZHP
35
0
0
350
6233
2.     
gmina Chmielnik
24
0
3
273
3.     
2001
/2002
gmina Harasiuki
24
0
7
262
262
4.     
Gdynia
25
0
0
0
5.     
2002
/2003
gmina Bartoszyce
34
0
7
423
981
6.     
Gdynia
0
53
4
558
7.     
Warszawa Bielany
24
15
14
0
8.     
2003
/2004
Dąbrowa Górnicza
32
150
25
3255
11706
9.     
Warszawa Bielany
0
144
0
3207
10.  
Warszawa Targówek
27
75
11
3015
11.  
Lesznowola
4
54
4
610
12.  
Stare Babice
6
44
3
558
13.  
gmina Chmielnik
0
21
0
0
14.  
gmina Bartoszyce
0
17
0
0
15.  
Piotrków Trybunalski
16
0
0
0
16.  
gmina Jeleśnia
4
0
0
0
17.  
gmina Białobrzegi
6
0
2
0
18.  
Śląska Komenda Wojewódzka PSP
4
0
0
0
19.  
Gdynia
0
39
7
850
20.  
gmina Bartoszyce
0
17
0
0
21.  
gmina Sępopol
0
12
4
211
22.  
2004
/2005
gmina Jeleśnia
0
41
19
0
8401
23.  
Piekary Śląskie
37
155
27
3162
24.  
Chorzów
48
0
17
1200
25.  
Mikołajki
0
24
4
289
26.  
Piotrków Trybunalski
0
85
0
2442
27.  
gmina Białobrzegi
0
18
0
350
28.  
Gdynia
0
40
0
958
29.  
2005
/2006
Warszawa Białołęka
9
113
12
2388
6152
30.  
Warszawa Ursus
0
27
10
503
31.  
Sanok
0
24
10
1242
32.  
Chorzów
0
43
16
1019
33.  
Gdynia
0
35
7
1000
34.  
2006
/2007
Warszawa
0
140
20
2891
6148
35.  
Sanok
0
24
35
1242
36.  
Chorzów
0
43
16
1015
37.  
Gdynia
0
35
8
1000
38.  
2007
/2008
Powiat Łęczyński
0
31
20
1453
6276
39.  
Miasto Gdynia
0
36
8
1000
40.  
Miasto i gmina Nisko
0
40
9
555
41.  
Gmina Zebrzydowice
0
23
4
165
42.  
Warszawa Praga Północ, Wesoła oraz Włochy
0
78
15
2113
43.  
Miasto Chorzów
0
39
16
990
44.  
2008
/2009
Warszawa Bemowo, Rembertów, Wawer
0
61
15
1620
7598
45.  
Kolbuszowa: Cmolas, Dzikowiec
0
75
31
1620
46.  
Deszczno
0
18
4
320
47.  
Mrągowo
0
24
8
755
48.  
Gmina Zebrzydowice
0
8
4
161
49.  
Powiat Łęczyński
0
50
20
1461
50.  
Gdynia
0
12
8
592
51.  
Chorzów
0
0
16
971
52.  
Gmina Stare Babice
0
0
3
98
53.  
 
2009
/2010
Kartuzy - powiat
0
102
16
2340
 
13970
54.  
Warszawa Żoliborz
0
31
0
1300
55.  
Warszawa Wilanów
0
14
0
1100
56.  
Warszawa Wola
0
15
0
1900
57.  
Warszawa Praga Południe
0
46
0
2900
58.  
Chorzów
0
6
16
1012
59.  
Tomaszów Lubelski - powiat
0
86
32
1646
60.  
Piecki powiat Mrągowo
0
14
0
198
61.  
Parczew - powiat
0
15
9
700
62.  
Krosno Odrzańskie
0
23
8
497
63.  
Bartoszyce
0
-
3
71
64.  
Gmina Gozdowo, powiat sierpecki
0
24
3
306
65.  
2010
/2011
Myślenice
0
116
54
3049
15270
66.  
Gdynia
0
36
8
1000
67.  
Świdnik
0
55
10
1210
68.  
Sulęcin
0
31
0
659
69.  
Warszawa Rembertów
0
9
3
180
70.  
Warszawa Śródmieście
0
99
0
2462
71.  
Warszawa Mokotów
0
113
0
2231
72.  
Warszawa Ursynów
0
92
0
3479
73.  
Chorzów
0
43
16
1000
 
 
Razem
359
3096
705
77387
 
Plan realizacji programu edukacyjnego „Bezpieczne Życie” w roku szkolnym 2011/2012
 

W celu wdrożenia programu w roku szkolnym 2011/2012 zaplanowano przedsięwzięcia organizacyjne w następujących miejscowościach:

  • Poznań,
  • Jelenia Góra,
  • Radom,
  • Kolbudy (woj. pomorskie),
  • Brzeg Dolny (woj. dolnośląskie).

Zachęcamy władze samorządowe z terenu Polski do skorzystania z naszej oferty edukacyjnej w propagowaniu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Zgłoszenia do programu prosimy przesyłać na adres:

Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej
ul. Podchorążych 38,
00-463 WARSZAWA