przesuń do początku strony
Strona główna Obrona Cywilna Kraju Bezpieczne Życie - program edukacyjny dla dzieci Założenia programu Program Bezpieczne Życie na przełomie lat 2000-2014 - dane statystyczne

Program Bezpieczne Życie na przełomie lat 2000-2014 - dane statystyczne

Program edukacyjny "Bezpieczne Życie" - informacje ogólne

Program edukacyjny „Bezpieczne Życie" jest jedną z form edukacji społeczeństwa, realizowany przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej przy współpracy ze Szwedzką Ligą Obrony Cywilnej, na podstawie Protokołu Intencyjnego podpisanego 20 września 2001 r. między Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej - Szefem Obrony Cywilnej Kraju a sekretarzem generalnym Szwedzkiej Ligi Obrony Cywilnej. Biuro do Spraw Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej KG PSP nadzoruje realizację programu na terenie kraju. Program jest jednym z elementów Rządowego Programu Ograniczania Przestępczości i Aspołecznych Zachowań „Razem Bezpieczniej” nadzorowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Celem jest poprawa bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w szkole oraz najbliższym otoczeniu, wobec różnorodnych zagrożeń. Podstawową wartością programu jest dobre przygotowanie nauczycieli do realizacji treści zawartych w programie, dlatego szkolenia dla nauczycieli są prowadzone przez wysoko wyspecjalizowaną kadrę trenerów. Przeszkoleni nauczyciele realizują program przez cały rok szkolny. Program oprócz edukacji dzieci obejmuje szereg przedsięwzięć adresowanych dla dyrektorów placówek oświatowych, administracji szkół oraz nauczycieli i dzieci, na podstawie wcześniej opracowanego i zaakceptowanego harmonogramu zadań. Podczas zajęć lekcyjnych organizowane są różnego rodzaju konkursy o tematyce związanej z bezpieczeństwem oraz wycieczki dla dzieci, aby w praktyce mogły wykorzystać przyswojoną wiedze teoretyczną. Na zakończenie programu odbywa się uroczyste podsumowanie podczas którego najlepiej pracujące dzieci, w tym zwycięzcy konkursów tematycznych uhonorowane są nagrodami oraz drobnymi upominkami pocieszenia.

Program „bezpieczne Życie” zawiera kilka bloków tematycznych, które dostosowane zostały do warunków lokalnych i uwzględniają wnioski z danych statystycznych zawierających stopień wypadkowości dzieci w naszym kraju.

Bloki tematyczne programu:

  • Odnaleźć Zgubka.
  • Bezpieczny dom.
  • Czujka w każdym domu.
  • Bezpiecznie z prądem.
  • Pierwsza pomoc przedlekarska.
  • Bezpieczne szkoły.
  • Ćwiczenia pokazowe z zakresu ewakuacji.

Dwa z nich, „Odnaleźć Zgubka” oraz „Bezpieczny dom”, są w dyspozycji Biura do Spraw Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w ramach praw autorskich uzyskanych od Szwedzkiej Ligi Obrony Cywilnej i zostały dostosowane do naszych realiów.

„Odnaleźć Zgubka”

Odnaleźć Zgubka to kurs mający na celu wyposażenie dzieci w praktyczne umiejętności na wypadek zgubienia się w markecie, na dworcu, lesie. Tytułowy bohater to mały, sympatyczny chłopiec, który zagubił się podczas zabawy w lesie. Dzięki temu, że wiedział jak postępować, przetrwał bezpiecznie aż do chwili, nadejścia pomocy.

Dzieci poznają „Trzy Złote Zasady":

  • Przytul się do drzewa - Dziecko powinno pozostać w jednym miejscu. Wtedy łatwiej je znaleźć. Błąkając się, zużywa swe zapasy energii i ryzykuje, że coś mu się stanie.
  • Staraj się, by cię było widać i słychać - Dziecko musi nauczyć się kilku prostych sygnałów stosowanych podczas wzywania pomocy. Powinno zawsze mieć przy sobie gwizdek i umieć się nim posługiwać.
  • Utrzymuj ciepło - Utrata ciepła stanowi duże zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia dziecka, dlatego musi ono opanować budowę prostego szałasu z izolującą podłogą oraz wiedzieć, że nie może zdejmować z siebie odzieży.

Przyswojenie przez dzieci tych wiadomości może zapobiec tragedii i sprawić, że zaginięcie będzie tylko nieprzyjemnym przeżyciem ze szczęśliwym zakończeniem. 

„Bezpieczny dom - Kicia i Rufi"

Pakiet ten ma na celu przekazanie dzieciom wiedzy z zakresu zwiększenia bezpieczeństwa w swoim otoczeniu.

Bohaterami ćwiczeń są rozważna kotka - Kicia i trochę gapowaty, ale sympatyczny pies Rufi, który poprzez swoją niewiedzę, wciąż stwarza niebezpieczne sytuacje. Na szczęście w pobliżu zawsze czuwa Kicia, która ratuje go z każdej opresji, a przy okazji uczy bezpiecznego zachowania.

W ramach tego pakietu dzieci poznają zasady bezpiecznego poruszania się po drodze, bezpiecznego obchodzenia się z ogniem, gazem, prądem, znajomością numerów alarmowych oraz niebezpiecznych substancji w gospodarstwie domowym. Podczas zabawy dzieci uczone są opatrywania ran oraz udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Kurs skupia się na zjawiskach, które według statystyk są najczęstszymi przyczynami wypadków wśród dzieci.

„Trzy Złote Zasady" tego kursu:

  • Nie bądź niemądry, używaj kasku rowerowego! - Używając kasku podczas jazdy na rowerze, deskorolce, łyżworolkach, sankach lub skuterze śnieżnym, można uniknąć poważnych urazów w razie upadku.
  • Oparzenia należy schłodzić! - Dzieciom dość często przytrafiają się oparzenia. Powinny więc wiedzieć, co zrobić, gdy w pobliżu nie ma dorosłego, który mógłby im pomóc. Oparzenie należy schłodzić bieżącą wodą. Ten na pozór prosty środek nie tylko tymczasowo łagodzi ból, lecz także minimalizuje skutki oparzenia.
  • Potrzebujesz pomocy - dzwoń! - Dzieci muszą znać numery alarmowe policji - 997, straży pożarnej - 998, pogotowia - 999, numer alarmowy dla wszystkich służb ratowniczych - 112. Powinny wiedzieć, jak zadzwonić po pomoc, i który numer wybrać. Muszą także wiedzieć, że mogą dzwonić z różnego rodzaju aparatów telefonicznych.

„Czujka w każdym domu”

Realizowany w ramach praw autorskich Biura Rozpoznawania Zagrożeń Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej. Domowe czujki dymu są prostym sposobem na zabezpieczenie domu przed pożarem. W Polsce co roku w pożarach domów jednorodzinnych ginie dziesiątki osób. 60-70% przypadków to ofiary zetknięcia z dymami i toksycznymi produktami spalania, takimi jak tlenek węgla, chlorowodór, cyjanowodór. Dlatego w ramach tego bloku przekazywane są treści związane z zagrożeniami jakie stwarza pożar, toksycznością dymu, jak się zachować w przypadku jego wystąpienia, zasadami działania czujki dymu, oraz sposobu ich montażu.

"Bezpiecznie z prądem”

W ramach programu „Bezpieczne życie” uwzględniono program „Bezpiecznie z prądem”, który zawiera tematykę w zakresie bezpiecznego korzystania z energii elektrycznej. Celem programu jest podniesienie świadomości bezpiecznego korzystania z urządzeń elektrycznych wśród dzieci i młodzieży, promowanie bezpiecznego, ekologicznego i racjonalnego użytkowania energii elektrycznej, prawidłowego reagowania na sytuacje zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym oraz kształtowanie nawyku oszczędnego korzystania z prądu. 

Pierwsza pomoc przedlekarska

Wraz z postępem cywilizacyjnym wzrasta liczba nieszczęśliwych wypadków. Corocznie ulega im wielu ludzi i nie można wykluczyć, że dotknie to również naszego bliskiego otoczenia. Nawet przy najlepiej zorganizowanej służbie pogotowia ratunkowego, czasem musi upłynąć kilka lub kilkanaście minut, zanim poszkodowany uzyska pomoc wykwalifikowanego lekarza. W tym czasie ofiara może liczyć tylko na naszą pomoc. Dlatego Trenerzy programu przekazują wiedzę nt. zasad udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej podczas szkoleń dla nauczycieli. Następnie nauczyciele podczas zajęć z dziećmi ćwiczą udzielanie pierwszej pomocy oraz między innymi sposobów zabezpieczenia poparzeń, opatrywanie ran itp.

Bezpieczne szkoły

Kontrola placówek oświatowych pod kątem bezpieczeństwa ppoż. Dyrektor szkoły (placówki oświatowej) jest odpowiedzialny za warunki, w jakich uczy i wychowuje się dzieci i młodzież. Dyrektor powinien przestrzegać przepisów bhp i ppoż. odnoszących się do ściśle oświatowej roli obiektu szkolnego. Dlatego w czasie trwania programu dodatkowo nasilane są kontrole w przedmiotowym zakresie.

Ćwiczenia pokazowe z zakresu edukacji

W celu zapewnienia sprawnego przygotowania uczniów i nauczycieli szkoły do bezpiecznej ewakuacji w sytuacji wystąpienia zagrożenia przeprowadzane są pokazowe ćwiczenia w tym zakresie pod nadzorem funkcjonariuszy PSP.

Informacja na temat stanu realizacji programu (wg stanu na dzień 15 października 2013 r.)

Biuro ds. Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej KG PSP nadzoruje realizację programu edukacyjnego „Bezpieczne życie" na terenie kraju. Przygotowanie do programu obejmuje szereg przedsięwzięć organizacyjno-merytorycznych z takim wyprzedzeniem, aby w kolejnym roku szkolnym program mógł być wdrożony w środowisku dzieci.

Od 2000 roku na terenie całego kraju zostało przeszkolonych 111 722 dzieci.

Najbardziej aktywne miejscowości realizują program od wielu lat tj.: Warszawa (od 2002 roku), Gdynia (od 2002 roku), Dąbrowa Górnicza (od 2002 roku), Piotrków Trybunalski (od 2003 roku), Chorzów (od 2004 roku), powiat łęczyński (od 2007 roku), Gmina Zebrzydowice (od 2007 roku), Kartuzy (od 2009 roku), Myślenice (od 2010 roku), Wejherowo (od 2011 roku), Koszalin (od 2012 roku).

W roku szkolnym 2013/14 chęć kontynuacji programu wyraziły miejscowości: Gdynia, Wejherowo, Warszawa Stare Babice, Kartuzy, Chorzów, Piekary Śląskie, Myślenice, Koszalin. Planowane jest wyszkolenie 3897 dzieci oraz 91 nowych nauczycieli.

Dynamika wdrażania programu przedstawia się następująco:

Rok szkolnyMiejscowośćLiczba
edukatorzynauczycieleplacówki oświatowedzieciOgółem liczba dzieci objętych programem
w danym rejonie
2000/2001 Zakopane Instruktorzy ZHP 35 0 0 350 623
gmina Chmielnik 24 0 3 273
2001/2002 gmina Harasiuki 24 0 7 262 262
Gdynia 25 0 0 0
2002/2003 gmina Bartoszyce 34 0 7 423 981
Gdynia 0 53 4 558
Warszawa Bielany 24 15 14 0
2003/2004 Dąbrowa Górnicza 32 150 25 3255 11 706
Warszawa Bielany 0 144 0 3207
Warszawa Targówek 27 75 11 3015
Lesznowola 4 54 4 610
Stare Babice 6 44 3 558
gmina Chmielnik 0 21 0 0
gmina Bartoszyce 0 17 0 0
Piotrków Trybunalski 16 0 0 0
gmina Jeleśnia 4 0 0 0
gmina Białobrzegi 6 0 2 0
Śląska Komenda Wojewódzka PSP 4 0 0 0
Gdynia 0 39 7 850
gmina Bartoszyce 0 17 0 0
gmina Sępopol 0 12 4 211
2004/2005 gmina Jeleśnia 0 41 19 0 8 401
Piekary Śląskie 37 155 27 3162
Chorzów 48 0 17 1200
Mikołajki 0 24 4 289
Piotrków Trybunalski 0 85 0 2442
gmina Białobrzegi 0 18 0 350
Gdynia 0 40 0 958
2005/2006 Warszawa Białołęka 9 113 12 2388 6 152
Warszawa Ursus 0 27 10 503
Sanok 0 24 10 1242
Chorzów 0 43 16 1019
Gdynia 0 35 7 1000
2006/2007 Warszawa 0 140 20 2891 6 148
Sanok 0 24 35 1242
Chorzów 0 43 16 1015
Gdynia 0 35 8 1000
2007/2008 Powiat Łęczyński 0 31 20 1453 6 276
Miasto Gdynia 0 36 8 1000
Miasto i gmina Nisko 0 40 9 555
Gmina Zebrzydowice 0 23 4 165
Warszawa Praga Północ, Wesoła oraz Włochy 0 78 15 2113
Miasto Chorzów 0 39 16 990
2008/2009 Warszawa Bemowo, Rembertów, Wawer 0 61 15 1620 7 598
Kolbuszowa: Cmolas, Dzikowiec 0 75 31 1620
Deszczno 0 18 4 320
Mrągowo 0 24 8 755
Gmina Zebrzydowice 0 8 4 161
Powiat Łęczyński 0 50 20 1461
Gdynia 0 12 8 592
Chorzów 0 0 16 971
Gmina Stare Babice 0 0 3 98
  2009/2010 Kartuzy - powiat 0 102 16 2340 15 685
Warszawa Żoliborz 0 31 0 1300
Warszawa Wilanów 0 14 0 1100
Warszawa Wola 0 15 0 1900
Warszawa Praga Południe 0 46 0 2900
Chorzów 0 6 16 1012
Tomaszów Lubelski - powiat 0 86 32 1646
Piecki powiat Mrągowo 0 14 0 198
Parczew - powiat 0 15 9 700
Krosno Odrzańskie 0 23 8 497
Bartoszyce 0 0 3 71
Łęczna 0 0 0 1715
Gmina Gozdowo, powiat sierpecki 0 24 3 306
2010/2011 Myślenice 0 116 54 3049 18 205
Gdynia 0 36 8 1000
Świdnik 0 55 10 1210
Sulęcin 0 31 0 659
Warszawa Rembertów 0 9 3 180
Warszawa Śródmieście 0 99 0 2462
Warszawa Mokotów 0 113 0 2231
Warszawa Ursynów 0 92 0 3479
Chorzów 0 43 16 1000
Kartuzy 0 0 16 1255
Łęczna 0 0 0 1680   21 832
2011/2012 Wejherowo 0 60 10 1600
Kartuzy 0 0 16 1230
Gdynia 0 0 0 595
Zebrzydowice 0 0 0 150
Łęczna 0 0 0 1500
Piotrków Tryb 0 92 9 6571
Chorzów 0 0 0 955
Warszawa 0 230 0 9231
2012/2013 Wejherowo 0 0 10 600 7 853
Kartuzy 0 30 17 820
Gdynia 0 35 0 1000
Koszalin 0 103 20 1510
Myślenice 0 0 0 60
Łęczna 0 0 0 1500
Piotrków Tryb 0 0 0 1430
Chorzów 0 40 0 928
Borne Sulinowo 0 3 1 25
2013/2014

w trakcie realizacji

Wejherowo 0 0 9 550 3 897
Kartuzy 0 30 16 800
Gdynia 0 20 0 600
Koszalin 0 0 13 640
Myślenice 0 0 0 65
Chorzów 0 41 0 942
Piekary śląskie 0 0 0 300
Razem     3637 nauczycieli     115 619 dzieci

Zachęcamy władze samorządowe z terenu Polski do skorzystania z naszej oferty edukacyjnej w propagowaniu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Zgłoszenia do programu prosimy przesyłać na adres:

Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej
ul. Podchorążych 38,
00-463 Warszawa