Międzynarodowe prawo humanitarne
Międzynarodowe prawo humanitarne a prawa człowieka.
Prawa człowieka stanowią zespół norm zarówno prawa międzynarodowego, jak i prawa wewnętrznego, które zapewniają każdej jednostce ludzkiej możność istnienia i działania w sposób odpowiadający przyrodzonej i niezbywalnej godności tej jednostki jako członka wspólnoty ludzkiej poprzez przyznanie jej dostępu do określonych dóbr materialnych i duchowych oraz swobody zachowywania się w określony sposób, jak również poprzez zakaz przeszkadzania jednostkom ludzkim w korzystaniu z przysługujących im praw i swobód.
Co się tyczy prawa międzynarodowego publicznego, to prawa człowieka zawarte są w kilkudziesięciu wielostronnych umowach międzynarodowych, z których najważniejszą jest Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 16 grudnia 1966 roku. W prawie wewnętrznym poszczególnych państw prawa człowieka określone bywają w konstytucjach oraz w wielu rożnych ustawach. Umowy międzynarodowe i ustawy krajowe przewidują możliwość zawieszenia niektórych praw człowieka, ale tylko w przypadkach wyraźnie określonych przez te umowy lub ustawy.
Jako przyrodzone i niezbywalne, prawa człowieka przysługują każdej jednostce ludzkiej niezależnie od sytuacji wewnętrznej lub zewnętrznej państwa, w której ona żyje. Oznacza to, że nie traci ona swych praw z chwilą wybuchu konfliktu zbrojnego. Jednak z treści prawie wszystkich umów międzynarodowych oraz z ustaw poszczególnych państw dotyczących praw człowieka wynika, że mogą one być realizowane w całości jedynie w czasie pokoju. Dlatego Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło, począwszy od lat sześćdziesiątych, wiele rezolucji stwierdzających, że międzynarodowe prawo humanitarne gwarantuje poszanowanie praw człowieka w czasie konfliktów zbrojnych. Pogląd ten poparła zdecydowanie Światowa Konferencja Praw Człowieka, która odbyła się w Wiedniu w czerwcu 1993 roku, podkreślając zwłaszcza znaczenie czterech Konwencji Genewskich z 1949 roku o ochronie ofiar wojny.
![]() |
Materiały zostały udostępnione dzięki uprzejmości Ośrodka Upowszechniania Międzynarodowego Prawa Humanitarnego Biura Zarządu Głownego Polskiego Czerwonego Krzyża www.pck.org.pl |


