• Dokumenty
• Najczęściej zadawane pytania
• Publikacje
• Ciekawe linki

Zadaniem MKCK, jako instytucji popierającej międzynarodowe prawo humanitarne i czuwającej nad jego przestrzeganiem, jest zachęcanie do przestrzegania tego prawa. Czyni on to na kilka sposobów.

POPRZEZ PRACĘ

Dokładniej rzecz ujmując, poprzez swoją pracę na rzecz ochrony i pomocy dla ofiar konfliktu: odwiedzanie osób pozbawionych wolności (włączając w to jeńców wojennych), przywracanie więzi rodzinnych (zob. odpowiedź na pyt. 11), prowadzenie akcji pomocy (zob. odpowiedź na pyt. 10) i działania w zakresie poprawy zdrowotności, a także upowszechnianie znajomości międzynarodowego prawa humanitarnego.

POPRZEZ ZAPOBIEGANIE

Nieznajomość prawa humanitarnego uniemożliwia jego wprowadzanie w życie, dlatego też MKCK przypomina państwom, że zobowiązały się one do popularyzowania jego przepisów. W tym celu Komitet podejmuje także swoje własne działania. Ponadto przypomina on państwom, że muszą one zastosować wszelkie konieczne środki w celu zapewnienia skutecznego stosowania i przestrzegania tego prawa. Czyni to głównie za pośrednictwem swojej Służby Doradczej w zakresie międzynarodowego prawa humanitarnego. Jej celem jest udzielanie państwom pomocy technicznej przy wprowadzaniu do prawa krajowego przepisów umożliwiających stosowanie prawa humanitarnego w wewnętrznych systemach prawnych państw.

POPRZEZ STOSOWANIE KONKRETNYCH ŚRODKÓW W PRZYPADKU NARUSZEŃ PRAWA HUMANITARNEGO

a) środki stosowane z jego własnej inicjatywy
MKCK występuje do odpowiednich władz - zwykle w sposób poufny - w przypadku naruszeń prawa humanitarnego. Jeżeli nie ma wątpliwości co do popełnienia tych naruszeń, są one poważne i powtarzają się, to Komitet zastrzega sobie prawo do zajęcia publicznie stanowiska w tej sprawie; czyni tak tylko wtedy, gdy uważa że zainteresowanie opinii publicznej daną sprawą leży w interesie osób zagrożonych lub bezpośrednio dotkniętych. Dlatego też środek ten ma charakter wyjątkowy.

b) Zachęcanie
MKCK zachęca państwa do wprowadzania do prawa krajowego przepisów, które umożliwiają ściganie sprawców ciężkich naruszeń (zob. odpowiedź na pyt. 16).

c) Przekazywanie protestów
Jedna ze stron konfliktu może się zwrócić do MKCK, jako neutralnego pośrednika, o przekazanie drugiej stronie skargi dotyczącej rzekomych naruszeń przepisów prawa humanitarnego; Komitet może ofiarować swoje dobre usługi w celu przekazania odpowiedzi od obwinianej strony.

d) Wnioski o sprawdzenie zarzutów dotyczących naruszeń
MKCK nie jest sędzią, prokuratorem ani trybunałem. Odpowiada zatem na wnioski o sprawdzenie zarzutów dotyczących naruszeń tylko wtedy, gdy obecność delegatów Komitetu w danym miejscu ułatwia prowadzenie działalności humanitarnej i pod warunkiem otrzymania gwarancji, że obecność ta nie będzie wykorzystywana do celów politycznych.

środki wymienione powyżej pod literami c) i d) były rzadko stosowane w ostatnich dekadach.

MKCK JAKO INSTYTUCJA CZUWAJĄCA NAD PRZESTRZEGANIEM MIĘDZYNARODOWEGO PRAWA HUMANITARNEGO

Prawo humanitarne umożliwia MKCK zapewnianie przestrzegania norm humanitarnych.

"Przedstawiciele lub delegaci Mocarstw opiekuńczych będą uprawnieni do udawania się do wszystkich miejsc, w których znajdują się jeńcy wojenni, a zwłaszcza do miejsc internowania, uwięzienia i pracy (...). Potem znowu: "Delegaci Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża korzystać będą z takich samych przywilejów." (Art. 126 trzeciej konwencji).

Uwaga: Artykuł 143 czwartej konwencji zawiera podobne postanowienie dotyczące chronionych osób cywilnych.

Statut Ruchu stwierdza, że jedną z funkcji MKCK jest:
" wykonywanie zadań nałożonych nań na podstawie konwencji genewskich, działanie na rzecz sumiennego przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego stosowanego w konfliktach zbrojnych oraz przyjmowanie wszelkich skarg wynikających z rzekomych naruszeń tego prawa." (Art. 5 ustęp 2c).