Obrona Cywilna Kraju - wersja tekstowa
ROLA SENIOR CIVIL EMERGENCY PLANNING COMMITTEE - SCEPC
PLANOWANIE CYWILNE
Planowanie Cywilne w NATO (Civil Emergency Planning – CEP) stanowi element ogólnej koncepcji bezpieczeństwa i stabilności w regionie Euroatlantyckim. Planowanie cywilne należy zasadniczo do zakresu odpowiedzialności poszczególnych krajów Sojuszu. Jednakże ze względu na efektywność i spójność polityki NATO w obszarze planowania cywilnego niezbędna jest współpraca między poszczególnymi krajami Sojuszu oraz na poziomie NATO. Celem tej współpracy jest koordynacja i harmonizacja narodowych planów działań, zdolności i potencjału państw w omawianym obszarze, zmierzająca do zapewnienia maksymalnie efektywnego wykorzystania zasobów cywilnych do wspólnego wspierania realizacji celów strategicznych Sojuszu.
Do celów planowania cywilnego należy:
(a) utrzymywanie ciągłości zarządzania w sytuacjach nadzwyczajnych (w tym podczas działań wojennych);
(b) maksymalne zwiększanie wykorzystania narodowych zasobów, możliwości cywilnych oraz infrastruktury w odpowiedzi na zapotrzebowanie cywilne i wojskowe;
(c) zmniejszanie wrażliwości na potencjalne zagrożenia i ochrona ludności przed zagrożeniami;
(d) zwiększanie możliwości obrony cywilnej (np.: ostrzeganie i alarmowanie, ratownictwo, opieka medyczna, etc.), ze szczególnym wskazaniem na współpracę z wojskiem.
Rada Północnoatlantycka (North Atlantic Council - NAC) określiła kilka specyficznych ról dla planowania cywilnego w NATO (NATO CEP)[2], które obejmują:
(a) wsparcie cywilne dla działań militarnych Sojuszu w operacjach prowadzonych na podstawie artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego[3];
(b) wsparcie działań reagowania kryzysowego nie wynikających z artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego;
(c) wsparcie władz krajowych w sytuacjach zagrożeń nadzwyczajnych o charakterze cywilnym;
(d) wsparcie władz krajowych w ochronie ludności, w przygotowaniach na wypadek zagrożenia z użyciem środków chemicznych, biologicznych, promieniotwórczych i nuklearnych (chemical, biological, radiological, nuclear – CBRN) i w związku ze skutkami użycia tych środków;
(e) współpraca z krajami Partnerstwa dla Pokoju (Partnership for Peace – PfP), Dialogu Śródziemnomorskiego (Mediterranean Dialogue – MD) i Inicjatywy Istambulskiej.
ROLA SCEPC (Senior Civil Emergency Planning Committee) NATO
Wysoki Komitet Planowania Cywilnego w sytuacji Zagrożenia (Senior Civil Emergency Planning Committee - SCEPC) podlega bezpośrednio Radzie Północnoatlantyckiej (NAC). Jego podstawowa rola polega na koordynacji działań w zakresie Planowania Cywilnego oraz wyznaczaniu jego strategicznych kierunków. SCEPC wyznacza także, dotyczące planowania cywilnego, kierunki działań przygotowawczych do ustalania politycznych wytycznych opracowywanych przez Radę Północnoatlantycką.
W związku z dokonującym się procesem transformacji całego NATO rola SCEPC podlega modyfikacjom. Zmiany dotyczące CEP NATO i roli SCEPC dokonywane są przede wszystkim w tzw. Cyklu Planowania i Przeglądu (CEP Planning and Review Cycle). W jego ramach co dwalata opracowywane są i uzgadniane na forum sojuszniczymWytyczne Ministerialne do Planowania Cywilnego (Ministerial Guidance for Civil Emergency Planning).
Ponadto, co cztery lata kraje Sojuszu i Partnerskie (Partnerstwa dla Pokoju – Partneship for Peace – PfP) wypełniają, na zasadzie dobrowolności, Kwestionariusz Planowania Cywilnego (Civil Emergency Planning Questionaire –CEPQ). Analiza Kwestionariusza CEPQ stanowi podstawę do określania priorytetów dla planowania cywilnego. Zadaniem wypełnianego w poszczególnych krajach kwestionariusza CEP jest zebranie informacji dotyczących następujących obszarów:
- regulacji prawnych, planów i procedur w zakresie zarządzania kryzysowego;
- ekspertów wspierających CEP w zakresie przygotowań do zarządzania kryzysowego;
- przygotowanych środków łączności mających zabezpieczyć zarządzanie kryzysowe;
- kooperacji władz cywilnych i wojskowych;
- szkoleń i ćwiczeń;
- zasobów;
- planowania i rewizji wykonanych wcześniej planów.
SCEPC, w imieniu Rady Północnoatlantyckiej, jest odpowiedzialny za kierunek polityczny i ogólną koordynację planowania cywilnego i przygotowań na poziomie NATO. Wymaga to kierowania tymi elementami planowania cywilnego, które nie mogą być powierzone pojedynczym krajom bez koordynacji, współpracy lub wspólnych działań w ramach Sojuszu. Ponadto istotne jest, by NATO było informowane o rozwoju planów narodowych w zakresie planowania cywilnego oraz o wprowadzaniu ich w życie. Jeżeli uzasadnia to sytuacja, Sojusz może udzielać rekomendacji w ww. obszarze oraz dostarczać pomocy.
Wysoki Komitet Planowania Cywilnego w sytuacji Zagrożenia może pracować w „formacie 26” (tylko w gronie przedstawicieli państw członkowskich NATO - wówczas podlega Radzie Północnoatlantyckiej) lub też w poszerzonym składzie, z udziałem przedstawicieli krajów Partnerstwa dla Pokoju (w tzw. „formacie EAPC” – w tym przypadku podlega Radzie Partnerstwa Euroatlantyckiego Euro Atlantic Partnership Council –EAPC).
ZADANIA SCEPC
SCEPC w ramach wypełniania swojej roli (w obszarze swojej odpowiedzialności):
1) ustala priorytety dla NATO CEP, zgodnie z kierunkami określonymi w Wytycznych Ministerialnych do Planowania Cywilnego;
2) rozwija NATO CEP i utrzymuje Cykl Planowania i Przeglądu (CEP Planning and Review Cycle,) z uwzględnieniem trzech głównych narzędzi, jakimi są:
(a) Wytyczne Ministerialne do Planowania Cywilnego (Ministerial Guidance for Civil Emergency Planning),
(b) Plan działania sfery planowania cywilnego (CEP Action Plan),
(c) przegląd i ocena planowania cywilnego na szczeblu krajowym i NATO (Kwestionariusz Planowania Cywilnego - CEPQ);
3) kieruje pracą Zarządów i Komitetów Planowania (Planning Boards and Committees – PB&Cs), a w szczególności:
(a) zapewnia realizację przez PB&Cs wytycznych Rady Północnoatlantyckiej oraz priorytetów wypracowanych przez SCEPC;
(b) koordynuje działaniami PB&Cs, ocenia rezultaty ich prac, opiniuje i przekazuje Radzie Północnoatlantyckiej ich raporty;
(c) opiniuje wszelkie zmiany związane z strukturą i funkcjami PB&Cs;
4) okresowo dokonuje przeglądu struktur Zarządów i Komitetów Planowania (PB&C) w celu dostosowania ich do szybkiego reagowania na zmieniające się potrzeby Sojuszu oraz krajów partnerskich;
5) doradza Radzie Północnoatlantyckiej (NAC) w kwestiach dostępności i efektywnego wykorzystania środków cywilnych podczas kryzysu oraz dostarcza NAC informacji w zakresie spraw związanych z CEP, mających wpływ na politykę Sojuszu;
6) w kontakcie ze Stałymi Przedstawicielstwami przy NATO podejmuje decyzje
o powołaniu ekspertów na potrzebyCEP i bezpośrednio PB&C;
7) organizuje struktury planistyczne i administracyjne, niezbędne do wypełniania zadań planowania cywilnego;
8) zapewnia koordynację spraw związanych z problematyką CEP z władzami wojskowymi NATO i innymi podmiotami Sojuszu;
9) ułatwia integrację wsparcia cywilnego i doradztwa w sprawach cywilnych w obrębie wojskowych planów operacyjnych Sojuszu;
10) rekomenduje Radzie i Dowództwu Strategicznemu wprowadzenie określonych środków Systemu Reagowania Kryzysowego NATO;
11) rozwija kontakty robocze z organizacjami i instytucjami międzynarodowymi oraz z organizacjami pozarządowymi (NGOs) w celu zapewnienia reagowania na wezwania humanitarne, wspierając przy tym operacje kryzysowe prowadzone przez NATO;
12) rekomenduje krajom zagadnienia z zakresu CEP do Wytycznych Ministerialnych;
13) ułatwia rozwój i doskonalenie Partnerstwa dla Pokoju poprzez zwiększenie wkładu krajów partnerskich w proces podejmowania decyzji w zakresie CEP;
14) w formacie EAPC nadzoruje prace Euroatlantyckiego Centrum Koordynacji Reagowania na Katastrofy (EADRCC) i przedkłada EAPC propozycje odnośnie rozwijania praktycznej współpracy w dziedzinie pomocy międzynarodowej podczas sytuacji kryzysowej i operacji związanych z reagowaniem kryzysowym, z udziałem krajów partnerskich.
SKŁAD I TRYB PRACY SCEPC
SCEPC składa się z przedstawicieli poszczególnych krajów Sojuszu. W jego skład wchodzą także: przedstawiciel Międzynarodowego Sztabu Wojskowego (International Military Staff – IMS, który jednocześnie reprezentuje Komitet Wojskowy (Military Committee -MC) oraz przedstawiciel każdego z Dowództw Strategicznych NATO. Członkowie SCEPC mogą włączać do prac ekspertów ze stolic krajów członkowskich oraz PB&C (w tym Przewodniczących PB&C). Sekretariat Wykonawczy SCEPC zapewnia Sekretariat Komitetu.
Sesja Plenarna i Sesja Stała
SCEPC spotyka się na Sesji Plenarnej oraz na Sesji Stałej. Obie stanowią niepodzielną część tych samych procesów konsultacyjnych i decyzyjnych, lecz różnią się jakościowo. Zarówno Sesja stała, jak i plenarna mogą odbywać się w „formacie 26” (tylko członkowie NATO) oraz w „ formacie EAPC” (kraje Sojuszu i PfP).
- Sesja Plenarna zwoływana jest dwa razy w roku. Podczas Sesji Plenarnej kraje reprezentowane są przez wyższych urzędników odpowiedzialnych za koordynację CEP. Ze względu na ich wysoką pozycję w obrębie narodowych struktur rządowych, Przedstawiciele na Sesję Plenarną zajmująsięsprawami strategicznymi iwykorzystaniemzasobów krajowych podczas kryzysu.Obejmuje towystąpienia Przedstawicieli na Sesję Plenarną i ich ciągłe (poza sesją plenarną) zaangażowanie w sprawy SCEPC. Sesji Plenarnej przewodniczy Sekretarz Generalny albo Zastępca/Asystent Sekretarza Generalnego ds. Infrastruktury, Logistyki i Planowania Cywilnego.
- Sesja Stała zbiera się tak często, jak to jest konieczne, a obradom przewodniczy Zastępca/Asystent Sekretarza Generalnego ds. Infrastruktury, Logistyki i Planowania Cywilnego albo Dyrektor CEP. Udział w Sesji Stałej zazwyczaj biorą przedstawiciele z przedstawicielstw narodowych przy NATO lub, w zależności od potrzeb, eksperci ze stolic. Raport z Sesji Stałej SCEPC może być składany bezpośrednio do Rady (NAC) i służy przygotowywaniu i wdrażaniu polityki CEP.
Format EAPC
SCEPC spotyka się w formacie EAPC podczas Sesji Stałej tak często, jak jest to wymagane (nie każda sesja stała musi się odbywać w formacie EAPC) oraz dwa razy w roku podczas Sesji Plenarnej. Podczas gdy SCEPC, zgodnie z przyjętą polityką, zastrzega sobie prawo decydowania w kwestiach dotyczących jedynie krajów NATO, Partnerzy EAPC powinni być zaangażowani w proces formowania decyzji w odniesieniu do wszelkich spraw leżących w obrębie wspólnego zainteresowania, od możliwie najwcześniejszego momentu, bez uszczerbku dla początkowych konsultacji w „formacie 26”. Gdy dotyczy to zasobów oraz struktur EAPC, takich jak EADRCC, EAPC będzie zaangażowane w proces podejmowania decyzji. SCEPC cały czas będzie dążyć do wyraźnego określenia, które spośród spraw mają być ustalane jedynie wśród państw NATO, a które mogą zostać otwarte dla Partnerów w trakcie procesu decyzyjnego.
Zarządy Planowania i Komitety Planowania
Do Zarządów Planowania i Komitety Planowania (Planning Boards and Committees PB&Cs) należą:
(a) Zarząd Planowania Żeglugi Oceanicznej (Planning Board For Ocean Shipping - PBOS);
(b) Zarząd Planowania Wewnętrznego Transportu Lądowego (Planning Board For Inland Surface Transport - PBIST);
(c) Komitet Planowania Lotnictwa Cywilnego (Civil Aviation Planning Committee - CAPC);
(d) Komitet ds. Planowania Żywności i Rolnictwa (Food And Agriculture Planning Committee -FAPC);
(e) Komitet ds. Planowania Przemysłowego (Industrial Planning Committee - IPC);
(f) Komitet ds. Planowania Łączności Cywilnej (Civil Communications Planning Committee - CCPC);
(g) Komitet ds. Ochrony Cywilnej (Civil Protection Committee - CPC);
(h) Połączony Komitet ds. Medycznych (Joint Medical Committee - JMC).
- ZARZĄD PLANOWANIA ŻEGLUGI OCEANICZNEJ (PLANNING BOARD FOR OCEAN SHIPPING – PBOS).
PBOS zajmuje się planowaniem transportu morskiego ludzi i towarów w sytuacjach kryzysowych i na wypadek konfliktów tak wewnątrz, jak i na zewnątrz obszaru odpowiedzialności NATO.
- ZARZĄD PLANOWANIA WEWNĘTRZNEGO TRANSPORTU LĄDOWEGO (PLANNING BOARD FOR INLAND SURFACE TRANSPORT - PBIST).
PBEIST koordynuje planowanie wykorzystania na czas kryzysu i konfliktu:
- portów morskich, kotwicowisk oraz transportu drogowego, kolejowego i żeglugi śródlądowej, włącznie z odnośną infrastrukturą;
- transportu lądowego paliw płynnych, olejów i smarów, z wyłączeniem transportu rurociągami;
- transportu amunicji, materiałów wybuchowych i innych niebezpiecznych ładunków. Zajmuje się także koordynacją obsługi na krótkich trasach morskich we współpracy z Komisją Planowania Transportu Morskiego, który generalnie odpowiada za transport morski.
- KOMITET PLANOWANIA LOTNICTWA CYWILNEGO (CIVIL AVIATION PLANNING COMMITTEE - CAPC).
Działanie CAPC oparte jest na zasadzie, że zapewnienie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego wymaga uwzględnienia ogólnoświatowych wzajemnych powiązań całego lotnictwa. Głównym i zasadniczym celem planowania lotnictwa cywilnego w NATO jest pomoc w osiągnięciu maksymalnej dyspozycyjności przez środki lotnictwa cywilnego wszystkich krajów członkowskich w czasie kryzysu i w czasie wojny, a także optymalizacja - w zakresie wykorzystania przez Sojusz - lotnictwa cywilnego na potrzeby zarówno wojskowe jak i cywilne.
- KOMITET ds. PLANOWANIA ŻYWNOŚCI I ROLNICTWA (FOOD AND AGRICULTURE PLANNING COMMITTEE - FAPC).
FAPC monitoruje stan gotowości narodowych planów cywilnych na zagrożenia w krajach członkowskich w zakresie żywności i rolnictwa. Na tej podstawie przygotowuje zalecenia dla SCEPC do podjęcia odpowiednich działań przez poszczególne kraje – jest to traktowane jako koordynacja, wzajemna współpraca lub wspólna działanie w ramach Sojuszu.
- KOMITET DS. PLANOWANIA PRZEMYSŁOWEGO (INDUSTRIAL PLANNING COMMITTEE – IPC).
IPC opracowuje plany w okresie pokoju, które zapewniają ciągłą, równą, efektywną dystrybucję wewnątrz Sojuszu istotnych dostaw artykułów przemysłowych i usług zarówno na potrzeby cywilne i wojskowe. Koordynuje mobilizację i użycie zasobów przemysłowych przez kraje członkowskie we wspieraniu ogólnych wysiłków obronnych w okresie kryzysu i wojny.
- POŁĄCZONY KOMITET. MEDYCZNY (JOINT MEDICAL COMMITTEE – JMC).
JMC opracowuje takie wspólne plany cywilno-wojskowe, jakie nie mogą być odpowiednio przygotowane przez indywidualne kraje członkowskie bez uzgodnienia, wzajemnej kooperacji lub ogólnych działań w ramach Sojuszu.
- KOMITET DS. PLANOWANIA ŁĄCZNOŚCI CYWILNEJ (CIVIL COMMUNICATIONS PLANNING COMMITTEE - CCPC).
CCPC jest odpowiedzialny za sprawy łączności cywilnej zgodnie z przygotowaniami NATO na wypadek zagrożeń. Celem planowania łączności cywilnej jest zapewnienie utrzymania usług w zakresie łączności dla potrzeb politycznych, gospodarczych i militarnych. W tym kontekście termin „łączność cywilna” jest rozumiana jako usługi i środki telekomunikacyjne, usługi pocztowe i inne odpowiednie usługi dostarczane w tym zakresie przez państwa NATO, wyłączając urządzenia telekomunikacyjne, które są w posiadaniu wojska i NATO.
PLANOWANIE CYWILNE W RAMACH PARTNERSTWA DLA POKOJU
Planowanie Cywilne (CEP) w ramach Partnerstwa dla Pokoju (PfP) skupia się na rozwijaniu planowania na sytuacje zagrożeń pod cywilną i demokratyczną kontrolą struktur państwa, procedurach oraz planach przygotowań do udzielania pomocy humanitarnej i na wypadek katastrof, a także współpracy cywilno-wojskowej. Program ten jest realizowany poprzez ćwiczenia, warsztaty, seminaria, szkolenia, spotkania i wizyty. Jego istotą jest praktyczna współpraca regionalna i utrzymywanie dobrych stosunków sąsiedzkich. Większość działań podejmowanych w ramach tej współpracy ogniskuje się na planowaniu przygotowań na wypadek katastrof oraz usprawnianiu międzynarodowych mechanizmów reagowania kryzysowego.
Kooperacja krajów NATO w zakresie udzielania pomocy w katastrofach jest ułatwiona poprzez istniejący w KG NATO mechanizm gotowości do:
- szybkiej dystrybucji oficjalnych informacji wśród krajów członkowskich w wypadku poważnej katastrofy wewnątrz Sojuszu;
- szybkiej wymiany informacji o zagrożeniach między krajami członkowskimi i dotyczących udzielenia potrzebnej pomocy krajowi dotkniętemu. Pomoc ta może zawierać: lekarstwa, szczepionki, żywność, odzież, namioty, prefabrykaty do budowy domów, urządzenia do uzdatniania wody, zespoły ratownicze i wyposażenie ratownicze, zespoły medyczne, szpitale polowe, usługi eksperckie itd.;
- dostarczania pomocy do dotkniętego kraju w ramach porozumień bilateralnych z zasobów rządowych i poprzez organizacje pozarządowe (krajów członkowskich i nie będących członkami) w ten sposób, aby pomóc uzupełnić poważne luki w zaopatrzeniu, a jednocześnie ograniczać możliwość dostarczenia niepotrzebnego wsparcia (często nawet kłopotliwego) oraz duplikowania działań.
Kluczowa rola w realizacji powyższych zadań przypada Euroatlantyckiemu Ośrodkowi Koordynacji Reagowania w przypadku Katastrof (EADRCC NATO).
[1] Opracowano w DZKiSO MSWiA na podstawie dokumentu NATO AC WP(2002)-REV2 oraz NATO HANDBOOK (NATO2006, HB-ENG-0406).
[2] Znalazły się w dokumencie PO(2000)30-REV2.
[3] Art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego (tekst zgodnie z: D.U. z 1999, Nr 87, poz. 970): „ Strony Zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego.”
7 grudnia 2006
Data modyfikacji : dn. 19 grudnia 2006
Zawartość działu
|
|
|
|
ostatnia aktualizacja serwisu: 19.07.2010
liczba osób, które odwiedziły nasz serwis: 1.210.083
Obrona Cywilna Kraju - wersja tekstowa
redakcja serwisu
© 1999-2010 Obrona Cywilna Kraju - wersja tekstowa.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przy wykorzystywaniu materiałów wymagane jest podanie źródła.