Program edukacyjny "Bezpieczne Życie" - informacje ogólne

W ramach „ochrony ludności" istotne znaczenie ma edukacja. Należy kierować ją zarówno do społeczeństwa dorosłego (w różnorodnych formach szkolenia do różnych adresatów w ramach powszechnej samoobrony ludności) jak również do dzieci oraz młodzieży na kolejnych poziomach edukacyjnych poprzez zastosowanie różnorodnych form. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej szczególną uwagę zwraca na edukację w obszarze bezpieczeństwa dzieci. Nasz program pt. „Bezpieczne Życie" jest jedną z form edukacji społeczeństwa, realizowanym przy współpracy ze Szwedzką Ligą Obrony Cywilnej, na podstawie Protokołu Inwencyjnego podpisanego 20 września 2001 r. między Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej - Szefem Obrony Cywilnej Kraju a sekretarzem generalnym Szwedzkiej Ligi Obrony Cywilnej. Program ten ma na celu poprawę bezpieczeństwa dzieci i młodzieży przebywających w różnych miejscach o różnych porach roku.

Obejmuje on kilka bloków tematycznych. Dwa z nich, „Odnaleźć Zgubka" oraz „Bezpieczny dom", w ramach praw autorskich są w dyspozycji Biura ds. Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej i zostały dostosowane do naszych realiów.

„ODNALEŹĆ ZGUBKA"

Odnaleźć Zgubka to kurs mający na celu wyposażenie dzieci w praktyczne umiejętności na wypadek zgubienia się w lesie. Tytułowy bohater to mały, sympatyczny chłopiec, który zagubił się podczas zabawy w lesie. Dzięki temu, że wiedział jak postępować, przetrwał bezpiecznie aż do chwili, nadejścia pomocy. Edukator-nauczyciel prowadzący kurs korzysta z „Podręcznika dla nauczycieli, instruktorów i rodziców" oraz z zeszytu ćwiczeń dla dzieci „Odnaleźć Zgubka - szkoła przetrwania dla dzieci". ważne przy tym  jest nawiązanie ścisłej współpracy pomiędzy edukatorem a rodzicami, a także z innymi dorosłymi osobami z otoczenia dziecka. Przekazywane informacje powinny dotyczyć szczegółów kursu, w którym dzieci uczestniczą, a także ogólnych zagadnień bezpieczeństwa dzieci.

            Celem kursu „Odnaleźć Zgubka" jest nauczenie dzieci kilku sztuczek „znajdź mnie łatwiej" tak, aby można je było szybciej odnaleźć, gdy się zgubią. Przyswojenie przez dzieci tych wiadomości może zapobiec tragedii i sprawić, że zaginięcie będzie tylko nieprzyjemnym przeżyciem ze szczęśliwym zakończeniem.

            Dzieci muszą poznać „Trzy Złote Zasady":
-  Przytul się do drzewa - Dziecko powinno pozostać w jednym miejscu. Wtedy łatwiej je znaleźć. Błąkając się, zużywa swe zapasy energii i ryzykuje, że coś mu się stanie.
-  Staraj się, by cię było widać i słychać - Dziecko musi nauczyć się kilku prostych sygnałów stosowanych podczas wzywania pomocy. Powinno zawsze mieć przy sobie gwizdek i umieć się nim posługiwać.
-  Utrzymuj ciepło - Utrata ciepła stanowi duże zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia dziecka, dlatego musi ono opanować budowę prostego szałasu z izolującą podłogą oraz wiedzieć, że nie może zdejmować z siebie odzieży.

 

Program przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 4 do10 lat i stanowi swego rodzaju szkołę przetrwania w lesie.

Uczy:
- co zrobić, żeby nie wpaść w panikę,
- jak nie dopuścić do wychłodzenia organizmu,
-co zrobić, aby zostać szybciej odnalezionym.

Podręcznik dla nauczycieli, instruktorów i rodziców zawiera informacje dotyczące:
1. Wrażliwości dziecka
   - brak pokarmu,
   - brak wody,
   - konsekwencje wyziębienia,
   - czynniki psychologiczne wpływające na przeżycia dzieci i sposób ich postępowania,
2. Możliwości dorosłych
   - w jaki sposób wykorzystuje się różne środki ratunkowe,
   - uwarunkowania miejscowe,
   - informacje dla rodziców

 

„KICIA I RUFI BEZPIECZNY DOM"

Kicia i Rufi uczą dzieci jak zapobiegać nieszczęśliwym wypadkom w domu i jak można zwiększyć swoje bezpieczeństwo. Przeznaczony jest dla grupy wiekowej od 4 do 10 lat. Edukator - nauczyciel wykorzystuje podczas pracy z programem „Podręcznik dla instruktora do spraw zapobiegania nieszczęśliwym wypadkom w domu" oraz zeszyt ćwiczeń dla dzieci „Bezpieczny dom". Bohaterami ćwiczeń są rozważna kotka - Kicia i trochę gapowaty, ale sympatyczny pies Rufi, który poprzez swoją niewiedzę, wciąż stwarza niebezpieczne sytuacje. Na szczęście w pobliżu zawsze czuwa Kicia, która ratuje go z każdej opresji, a przy okazji uczy bezpiecznego zachowania. Podczas kursu dzieci uczą się, co należy robić, aby uniknąć wypadków i jak reagować, gdy mimo wszystko dojdzie do nieszczęścia. Kurs skupia się na zjawiskach, które według statystyk są najczęstszymi przyczynami nieszczęśliwych wypadków wśród dzieci.

„Trzy Złote Zasady" tego kursu:
- Nie bądź niemądry, używaj kasku rowerowego! - Używając kasku podczas jazdy na rowerze, deskorolce, łyżworolkach, sankach lub skuterze śnieżnym, można uniknąć poważnych urazów w razie upadku.
- Oparzenia należy schłodzić! - Dzieciom dość często przytrafiają się oparzenia. Powinny więc wiedzieć, co zrobić, gdy w pobliżu nie ma dorosłego, który mógłby im pomóc. Oparzenie należy schłodzić bieżącą wodą. Ten na pozór prosty środek nie tylko tymczasowo łagodzi ból, lecz także minimalizuje skutki oparzenia.
- Potrzebujesz pomocy - dzwoń! - Dzieci muszą znać numery alarmowe policji - 997, straży pożarnej - 998, pogotowia - 999, a w przyszłości jeden numer alarmowy dla wszystkich służb ratowniczych - 112. Powinny wiedzieć, jak zadzwonić po pomoc, i który numer wybrać. Muszą także wiedzieć, że mogą dzwonić z różnego rodzaju aparatów telefonicznych.

 

Celem programu jest nauczenie dzieci, co mogą zrobić
dla zwiększenia swojego bezpieczeństwa.

 

To program, którego bohaterami są Piesek, ciągle popadający w tarapaty i Kotka, która go z nich wyciąga, przy okazji ucząc bezpiecznych zachowań.

Program przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 4 do10 lat i uczy:
   - zapobiegania nieszczęśliwym wypadkom w domu,
   - co może stanowić zagrożenie dla dziecka, 
   - jak uniknąć niebezpiecznych sytuacji,
   - jak udzielić pomocy.

Podręcznik dla instruktora zawiera między innymi informacje dotyczące:
1. Wrażliwości dziecka na urazy
   - typy nieszczęśliwych wypadków w zależności od wieku dziecka,
   - upadki - najczęstszy typ wypadków,
   - wkładanie przedmiotów do jamy ustnej,
   - wkładanie przedmiotów do gardła,
   - niebezpieczne produkty i zatrucia,
   - pożar i elektryczność,
   - kask rowerowy, rower i ruch drogowy,

2. Możliwości dorosłych
   - co robić, gdy zdarzy się wypadek,
   - telefony alarmowe, 
   - najbliższe otoczenie,
   - bezpieczna zabawa,
   - informacja dla rodziców.

 

 

Program „Bezpieczne życie", który z coraz większą dynamiką wprowadzany jest na terenie kraju ma za zadanie przede wszystkim pobudzić dzieci do aktywności rozwijając ich pomysłowość oraz wyobraźnię. Zdobyte na zajęciach informacje maja być dla dzieci inspiracją do dalszego działania, pogłębiania swojej wiedzy o zapobieganiu zagrożeniom oraz poszukiwania rozwiązań nurtujących ich problemów, związanych z codziennym życiem.

Jego zaletą jest czasokres trwania, bowiem jest realizowany przez cały rok szkolny. Obejmuje oprócz edukacji dzieci, szereg przedsięwzięć adresowanych dla dyrektorów placówek oświatowych, administracji szkół oraz nauczycieli i dzieci na podstawie wcześniej opracowanego i zaakceptowanego harmonogramu zadań.

Uwieńczeniem „programu" są ćwiczenia kompleksowe z zakresu ratownictwa na bazie wybranej placówki oświatowej z wykorzystaniem różnych podmiotów ratowniczych. Ćwiczenia są traktowane jako zajęcia pokazowe dla innych dyrektorów placówek oświatowych z terenu powiatu (województwa).

W jego rozpowszechnianiu aktywny udział biorą funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Policji, straży miejskiej organizacji pozarządowych (ZHP, ZHR, PCK, WOPR) jak również władze samorządowe. Instruktorzy szwedzcy szkolą w wybranej gminie w Polsce nauczycieli, którzy po trzydniowym kursie otrzymują zaświadczenia nadające im tytuł edukatora i upoważniające ich do szkolenia innych nauczycieli.

Program edukacyjny "Bezpieczne Życie" - informacja na temat stanu realizacji (wg. stanu na dzień 22 marca 2009 r.)

Biuro ds. Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej KG PSP nadzoruje realizację programu edukacyjnego „Bezpieczne życie" na terenie kraju. Przygotowanie do programu obejmuje szereg przedsięwzięć organizacyjno-merytorycznych z takim wyprzedzeniem, aby w kolejnym roku szkolnym program mógł być wdrożony w środowisku dzieci.

W roku szkolnym 2007/2008 programem objętych zostało 6276 dzieci z 72 szkół.

Dla potrzeb realizacji programu zostało przygotowanych pod względem merytorycznym 247 nauczycieli nauczania początkowego.

Program realizowany był w następujących miejscowościach:

Program edukacyjny jest realizowany w oparciu o harmonogram, w którym zaplanowane są przedsięwzięcia na cały rok szkolny i obejmują one między innymi: prowadzenie zajęć przez nauczycieli, spotkania dzieci z przedstawicielami PSP i Policji i innymi służbami, pokaz sprzętu ratowniczego, wycieczki do jednostek ratowniczo-gaśniczych PSP, konkursy z zakresu bezpieczeństwa przeprowadzane w różnych formach, przegląd placówek oświatowych pod względem bezpieczeństwa.

W ceremoniach uroczystego rozpoczęcia programu udział biorą przedstawiciele władz samorządowych, placówek oświatowych, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, innych zaangażowanych organizacji i instytucji oraz media. Uroczystości są uświetnione występami artystycznymi dzieci i młodzieży z lokalnych szkół.

Na podkreślenie zasługuje zaangażowanie funkcjonariuszy z komend powiatowych i wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej, którzy pełnią ważną rolę w koordynacji przedsięwzięcia na swoim terenie.

Dotychczas od 2000 roku program realizowany był w 10 województwach na terenie kraju i objął 46 682 dzieci.

Dynamika wdrażania programu w latach 2000 - 2009 przedstawiona jest poniżej:

 Od 2000 roku dane statystycznej na temat realizacji Programu przedstawia poniższa tabela:

Zachęcamy władze samorządowe z terenu Polski do skorzystania z naszej oferty edukacyjnej w propagowaniu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

 Zgłoszenia do programu prosimy przesyłać na adres:
Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej
ul. Podchorążych 38,
00-463 WARSZAWA